Ngày 05/6/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Hướng dẫn số 3930/HD-BKHCN về thực hiện 02 nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2030. Hướng dẫn được ban hành nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao theo Nghị định số 358/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, góp phần triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030.
Ảnh: Lớp tập huấn ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất cho người dân xã Dương Hưu
Theo Hướng dẫn, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hướng dẫn thực hiện 02 nội dung thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia, gồm: phát triển hạ tầng số, hạ tầng viễn thông trên địa bàn nông thôn; duy trì điểm phục vụ bưu chính phục vụ công cộng và chính quyền số; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, công nghệ phục vụ đời sống, phát triển kinh tế nông thôn và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phát triển và nhân rộng mô hình "thôn thông minh". Các nội dung được ưu tiên triển khai tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo và an toàn khu.
Đối với nội dung phát triển hạ tầng số và hạ tầng viễn thông, Hướng dẫn đặt mục tiêu phát triển đồng bộ hạ tầng bưu chính, viễn thông và Internet phục vụ xây dựng chính quyền số, hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thúc đẩy phát triển kinh tế số và xã hội số ở khu vực nông thôn. Các địa phương sẽ tổ chức rà soát hiện trạng hạ tầng viễn thông, vùng phủ sóng di động, hạ tầng cáp quang và khả năng cung cấp dịch vụ Internet để xây dựng phương án đầu tư phù hợp. Mục tiêu đến năm 2030 bảo đảm 100% các thôn có khả năng tiếp cận ít nhất một dịch vụ điện thoại và một dịch vụ Internet băng rộng.
Hướng dẫn cũng yêu cầu duy trì điểm phục vụ bưu chính công cộng gắn với chính quyền số, bảo đảm trên địa bàn mỗi xã có ít nhất 01 điểm cung cấp dịch vụ bưu chính công cộng có khả năng hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Các điểm phục vụ phải được trang bị máy tính hoặc thiết bị đầu cuối phù hợp, máy quét, kết nối Internet băng rộng, đáp ứng yêu cầu về an toàn thông tin và có khả năng hỗ trợ người dân sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời tiếp tục cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập theo quy định.
Đối với nội dung đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển giao khoa học, công nghệ, Hướng dẫn xác định mục tiêu nâng cao khả năng tiếp cận nền tảng số, dịch vụ số của người dân; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất và đời sống, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực nông thôn với thành thị, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo đó, các địa phương cần triển khai kế hoạch chuyển đổi số hằng năm và giai đoạn 5 năm; đầu tư nâng cấp hạ tầng viễn thông để đến năm 2030 bảo đảm 100% hộ gia đình có khả năng tiếp cận cáp quang khi có nhu cầu, 90% người sử dụng có thể truy nhập Internet cố định với tốc độ trung bình tối thiểu 200 Mb/s và mạng băng rộng di động 5G phủ sóng 99% dân số.
Bên cạnh đó, các địa phương sẽ thành lập và duy trì hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng; xây dựng các điểm truy cập số cộng đồng tại nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kỹ năng số để phấn đấu đến năm 2030 có tối thiểu 90% thuê bao điện thoại di động trên địa bàn thôn sử dụng điện thoại thông minh. Đồng thời, tăng cường chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; xây dựng và nhân rộng các mô hình "thôn thông minh" phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Để bảo đảm triển khai hiệu quả, Hướng dẫn giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nội dung thuộc phạm vi quản lý; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, đánh giá và tổng hợp báo cáo kết quả; ưu tiên nguồn lực cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Việc đầu tư, mua sắm, giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu thực hiện các nhiệm vụ sử dụng ngân sách nhà nước phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Việc ban hành Hướng dẫn số 3930/HD-BKHCN tạo cơ sở để các địa phương triển khai thống nhất các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030, góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng số ở nông thôn, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
