Những năm qua, công tác giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn được Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Bắc Ninh quan tâm chỉ đạo sát sao. Trên cơ sở đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp chặt chẽ với Sở Dân tộc và Tôn giáo cùng các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm quyền học tập của con em đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Các chính sách hỗ trợ học sinh được triển khai kịp thời, góp phần cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt cho học sinh.
Trong giai đoạn 2021–2025, ngành Giáo dục và Dân tộc – Tôn giáo đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản quan trọng nhằm triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhiều nghị quyết, kế hoạch, đề án đã được cụ thể hóa, trong đó có Nghị quyết số 62/2021/NQ-HĐND ngày 10/12/2021 của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Giang, khóa XIX, kỳ họp lần thứ 5; Kế hoạch số 379/KH-UBND ngày 21/6/2022 về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào DTTS&MN trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2021-2030, giai đoạn 1 từ 2021-2025; Kế hoạch số 57/KH-UBND ngày 20/3/2023 của UBND tỉnh thực hiện Tiểu dự án 4 của Dự án 5: Đào tạo nâng cao năng lực cho cộng đồng và cán bộ triển khai Chương trình ở các cấp thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN tỉnh Bắc Giang năm 2023; Quyết định số 1175/QĐ-UBND ngày 25/10/2023 của Ủy Ban nhân dân tỉnh Bắc Giang về việc Phê duyệt “Đề án bảo tồn, phát huy tiếng DTTS trên địa bàn tỉnh Bắc Giang… Các chính sách hỗ trợ học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được triển khai kịp thời, góp phần cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt cho học sinh.
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức thực hiện các tiểu dự án thuộc Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN về “Giáo dục, đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số và miền núi”. Các hoạt động tăng cường tiếng Việt cho trẻ em người dân tộc thiểu số, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên vùng khó khăn, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục được triển khai đồng bộ, đạt hiệu quả thiết thực.
Ngoài ra phối hợp giữa ngành Giáo dục với Đài Phát thanh và Truyền hình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức các chương trình “Bắc Ninh hành trình Lịch sử – Văn hóa” và các hoạt động trải nghiệm đã giúp học sinh dân tộc thiểu số nâng cao hiểu biết, bồi đắp tình yêu quê hương, ý thức bảo tồn văn hóa dân tộc.
Cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, hiện đại (Trường Tiểu học xã Tuấn Đạo)
Hai ngành đã phối hợp tổ chức tuyên truyền sâu rộng các nghị quyết, chính sách dân tộc và giáo dục dân tộc; quán triệt đến toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh về quan điểm, mục tiêu của Đảng trong công tác dân tộc. Hằng năm, các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được cấp phát miễn phí ấn phẩm, báo chí; công tác kiểm tra, thống kê, giám sát việc thực hiện chính sách được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục vùng dân tộc.
Phối hợp lựa chọn các tập thể, cá nhân là giáo viên, học sinh có thành tích nổi bật, tiêu biểu để khen thưởng tại các Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi các năm. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm lan tỏa tinh thần hiếu học, khích lệ đội ngũ giáo viên và học sinh nỗ lực phấn đấu vươn lên, góp phần xây dựng môi trường giáo dục vùng dân tộc ngày càng phát triển toàn diện. Thông qua đó, các tấm gương điển hình được nhân rộng, trở thành động lực để nhiều thầy cô giáo và học sinh tiếp tục vượt khó, cống hiến cho sự nghiệp trồng người nơi vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn.
Khen thưởng và tặng quà cho các thầy cô giáo, học sinh tại Hội nghị biểu dương
Nhờ sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh và sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, mạng lưới trường lớp vùng dân tộc thiểu số và miền núi được củng cố, cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng hoàn thiện cơ sở vật chất cho 05 trường PTDTNT, 04 trường PTDTBT (59 phòng công vụ cho giáo viên; 140 phòng học, 07 phòng quản lý; cải tạo, xây mới 02 nhà ăn, nhà bếp; 05 nhà kho chứa thực phẩm; 04 công trình vệ sinh nước sạch; 07 nhà sinh hoạt giáo dục văn hóa; 103 phòng học thông thường và bộ môn; 20 hạng mục phụ trợ khác như sân, vườn, đường nội bộ, tường rào…). Đầu tư thiết bị phục vụ học tập; chuyển đổi số trong giáo dục và học tập trực tuyến cho 14 trường.
Kết quả học tập của học sinh dân tộc thiểu số có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ học sinh khá, giỏi tăng qua từng năm; nhiều em đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh. Các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú duy trì tốt kết quả phổ cập giáo dục, tích cực đổi mới phương pháp dạy học gắn với bảo tồn văn hóa và phát triển kỹ năng sống cho học sinh.
Phối hợp thực hiện bảo tồn, phát huy tiếng dân tộc thiểu số cho các em học sinh
Để phát huy kết quả đạt được, trong giai đoạn tới, Sở Giáo dục và Đào tạo và Sở Dân tộc và Tôn giáo xác định tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong công tác tham mưu, triển khai đồng bộ các chương trình, đề án phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số trong việc thực hiện Kết luận số 65-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc trong tình hình mới; Nghị quyết số 10/NQ-CP ngày 28/01/2022 của Chính phủ về ban hành Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quyết định số 1657/QĐ-TTg ngày 30/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Chương trình hành động thực hiện Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững lĩnh vực giáo dục đào tạo vùng đồng bào DTTS&MN.
Trong thời gian tới, để tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:
Tăng cường phối hợp giữa các ngành, các cấp nhằm triển khai hiệu quả các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo; thực hiện tốt các chương trình, đề án, kế hoạch của tỉnh gắn với Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp. Rà soát, quy hoạch mạng lưới trường lớp hợp lý, duy trì và củng cố hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú theo hướng chuẩn hóa, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.
Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên vùng dân tộc thiểu số; tăng cường hiểu biết về kiến thức dân tộc và chính sách đặc thù, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.
Triển khai đồng bộ các hoạt động bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thực hiện hiệu quả Đề án “Bảo tồn tiếng dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh”; gắn giáo dục với thực tiễn phát triển kinh tế – xã hội và đặc trưng văn hóa địa phương.
Bảo đảm thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý vùng dân tộc thiểu số, miền núi; chủ động tham mưu, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, trong đó ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục.
Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò, tiềm năng, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi; phát huy tinh thần đoàn kết, đồng thuận trong toàn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc trong giai đoạn mới.
