Khóa tu mùa hè là hoạt động thường diễn ra hằng năm của Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhằm giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh và tinh thần hướng thiện cho thanh thiếu niên Phật tử trong thời gian nghỉ hè.
Thanh thiếu niên Phật tử tham gia Khóa tu mùa hè tại Thiền viện Phượng Hoàng (P. Yên Dũng)
Việc tổ chức các Khóa tu mùa hè ở các chùa cho các phật tử chủ yếu trong độ tuổi thanh, thiếu niên với mục đích tạo một không gian lành mạnh bổ ích cho phật tử là học sinh, sinh viên, giới trẻ tu tâm thanh tịnh, hướng thiện, học Phật,… Các khóa tu được tổ chức với sự tham gia của hàng trăm Tăng Ni giảng sư, các tình nguyện viên và hàng nghìn các phật tử thanh, thiếu niên thông thường từ 9 đến 18 tuổi. Tiêu biểu một số chùa trên địa bàn tỉnh như: Chùa Linh Quang (xã Phù Lãng), Chùa Phật Tích, chùa Hưng Phúc (xã Phật Tích), Chùa Đông Phù (xã Tiên Du), Thiền viện trúc lâm Phượng Hoàng (phường Yên Dũng), chùa Phúc Sơn (xã Tân Yên),…
Nội dung khóa tu: Thông thường, thời gian tổ chức các khóa tu mùa hè thường là 3 đến 7 ngày (tùy điều kiện từng chùa). Nội dung khóa tu do Ban Tổ chức khóa tu quyết định theo chủ đề và độ tuổi của học sinh. Các nội dung bao gồm: Tìm hiểu Phật pháp, học Phật: Ngồi thiền, nghe pháp thoại, vận dụng Phật pháp vào cuộc sống, học hiếu kính ông bà, cha, mẹ; Học kỹ năng sống; Hát, múa, vẽ, viết thư, tự chăm sóc bản thân (học kỹ năng khi điện giật, đuối nước,…); Tham gia hoạt động xã hội: Tìm hiểu luật lệ ATGT, Làm từ thiện xã hội; Tổ chức các buổi lễ: Quy y Tam bảo, tri ân cha mẹ,… Trước khi tổ chức khóa tu, các chùa đăng kí nội dung, chương trình, danh sách giảng sư,… cho Ban trị sự Phật giáo tỉnh và Thông báo đến UBND cấp xã; Các nội dung truyền thông có sự kiểm duyệt chặt chẽ của đội ngũ giảng sư và Ban tổ chức. Ngoài ra, các tình nguyện viên tham gia khóa tu thực hiện các nhiệm vụ trong khóa tu như: quản chúng, hậu cần,…; Ban hành nội quy, quy chế, thời khóa biểu công khai để đảm bảo và phòng tránh các vấn đề phát sinh trong khóa tu.
Các điều kiện đảm bảo về cơ sở vật chất: Để khóa tu được tổ chức an toàn, các chùa phải có số lượng phòng nghỉ đảm bảo, có phân khu nam, nữ riêng biệt, số lượng nhà vệ sinh sạch sẽ, đủ dùng cho các phật tử tham gia; Các đồ dùng cơ bản được nhà chùa chuẩn bị như: chăn, gối, quạt, điều hòa,…; Các phật tử đến cơ bản chỉ mang theo quần áo, đồ dùng cá nhân,… trên tinh thần đăng kí tự nguyện tham gia. Hầu hết, các khóa tu đều thông báo không thu phí, kinh phí thực hiện dựa trên viêc phát tâm công đức theo tinh thần tự nguyện.
Các điều kiện đảm bảo y tế, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ, vệ sinh an toàn thực phẩm,…: Trước khi tổ chức khóa tu, các chùa vận động phật tử, tình nguyện viên trang trí, dọn dẹp cảnh quan, vệ sinh môi trường, phát quang xua đuổi côn trùng, phòng chống dịch bệnh…. Một số chùa có tổ chức thăm khám sức khỏe cho phật tử, có sắp xếp phòng y tế trong thời gian tu học. Bên cạnh đó, nhà chùa có mời các thành phần của địa phương như Công an xã, phường, nhân viên y tế địa phương tham gia thường trực trong khóa tu để đảm bảo các vấn đề y tê, an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, an toàn giao thông khi tổ chức.
Ảnh: Tuyên truyền ATGT tại Khoá tu mùa hè tại Khóa tu Chùa Hưng Phúc (xã Tiên Du)
Công tác Quản lý nhà nước đối với khoá tu: Ngày 19/6, Sở Dân tộc và Tôn giáo ban hành Công văn số 652/SDTTG-TG về việc Hướng dẫn khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè cho thanh thiếu niên Phật tử năm 2026. Để tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động của các khoá sinh hoạt Phật pháp mùa hè cho thanh thiếu niên phật tử;
Theo đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo đề nghị UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh quan tâm hướng dẫn các Ban Quản trị chùa, các Tăng, Ni trụ trì, các cơ sở tự viện Phật giáo thực hiện thông báo việc tổ chức khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè đảm bảo đúng quy định của pháp luật, phù hợp giáo lý Phật giáo và văn hoá truyền thống của dân tộc; Thực hiện thông báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền (địa điểm tổ chức, thời gian học, nội dung, chương trình, thành phần tham dự, danh sách giảng viên)
Ảnh: Sinh hoạt trưa của phật tử tại Khóa tu mùa hè tại Chùa Linh Quang (xã Phù Lãng)
Đồng thời, UBND các xã, phường cần quan tâm đến việc bảo vệ quyền trẻ em, bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, an toàn, an ninh trật tự, y tế, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và phòng chống dịch bệnh trong suốt quá trình tổ chức; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các hoạt động, nội dung không phù hợp với thanh thiếu niên, các hành vi lợi dụng khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè để vi phạm pháp luật, làm ảnh hưởng đến văn hóa, xã hội và an ninh, trật tự trên địa bàn. UBND các xã, phường báo cáo về tình hình tổ chức các khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè cho thanh thiếu niên Phật tử năm 2026 về Sở Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 10/8/2026.
Từ thực tế cho thấy, các khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè là một mô hình giáo dục trải nghiệm ý nghĩa, góp phần hình thành nhân cách, kỹ năng sống tốt đẹp cho thế hệ trẻ. Để các khóa tu diễn ra trọn vẹn, an toàn và phát huy giá trị tích cực cần sự đồng hành, quản lý sâu sát của các cấp chính quyền địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà chùa, gia đình và chính quyền không chỉ đảm bảo một mùa hè bổ ích cho các em học sinh, mà còn góp phần giữ vững an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh tại các địa phương trên địa bàn tỉnh./.
