Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số giữ vai trò quan trọng và có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng các dân tộc thiểu số. Họ là những người có khả năng vận động, thuyết phục và khuyến khích đồng bào thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tính đến nay, tổng số chỉ tiêu người có uy tín được phân bổ là 523 người, hiện có 518 người, (còn 05 người uy tín đã mất đang được kiện toàn, thay thế) đang sinh sống và hoạt động trên địa bàn 518 thôn, bản thuộc 31 xã, phường trên toàn tỉnh. Trong đó, thành phần dân tộc có 178 người Nùng, chiếm 34,36%; 99 người Tày, chiếm 19,11%; 76 người Kinh, chiếm 14,67%; 54 người Sán dìu, chiếm 10,42%; 37 người Hoa, chiếm 7,14%; 33 người Cao Lan, chiếm 6,37%; 23 người Dao, chiếm 4,44%; 18 người San chí, chiếm 3,47%. Giới tính Nam 483 người, chiếm 93,24%; Nữ 35 người, chiếm 6,76%; Đảng viên có 194 người, chiếm 37,45% tổng số NCUT; Độ tuổi từ 30-39, có 01 người, chiếm 0,19%; từ 40 -49, có 21 người, chiếm 4,05%; từ 50 -59, có 59 người, chiếm 11,39%; từ 60 -69, có 239 người, chiếm 46,14%; từ 70 -79, có 165 người, chiếm 31,85%; từ 80 -89, có 32 người, chiếm 6,18%; đặc biệt có 01 người trên 90 tuổi, chiếm 0,19%. Về cấp học: Tiểu học 84 người, chiếm 16,22%; THCS 320 người, chiếm 61,78%; THPT 114 người, chiếm 22,0%; Về trình độ chuyên môn: Sơ cấp có 19 người, chiếm 3,67%; Trung cấp có 43 người, chiếm 8,30%; Cao đẳng 06 người, chiếm 1,16%; Đại học 13 người, chiếm 2,51%. Còn lại 437 người chưa qua đào tạo. Về thành phần, chức vụ người có uy tín: Có 08 người là Bí thư chi bộ; 14 người là Phó Bí thư chi bộ, Trưởng ban công tác mặt trận; 15 người là Trưởng thôn; 01 người là phó thôn, 45 người giữ các chức danh khác ở thôn; 85 người là cán bộ hưu; 02 người là thầy cúng; 02 người là thầy thuốc; 07 người thuộc Hộ sản xuất kinh doanh giỏi; 339 người có uy tín trong lĩnh vực tuyên truyền, vận động, giữ gìn bản sắc văn hóa, an ninh trật tự....
Đồng chí Đào Duy Trọng – Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tặng quà Người có uy tín xã Kép
Nhận thức rõ vai trò và tầm quan trọng của đội ngũ người có uy tín, những năm qua tỉnh Bắc Ninh đã quan tâm triển khai hiệu quả các chính sách dành cho lực lượng này theo Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg ngày 06/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí lựa chọn, công nhận và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, cũng như Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg ngày 23/11/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg. Các chính sách bao gồm chế độ cung cấp thông tin, hỗ trợ vật chất, động viên tinh thần, cùng hoạt động biểu dương, khen thưởng và tôn vinh… Qua đó, tỉnh đã khích lệ, động viên người có uy tín phát huy vai trò nòng cốt, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Trong ba năm gần đây, thực hiện Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg ngày 23/11/2023 của Thủ tướng Chính phủ, Trung ương và tỉnh đã bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ cho người có uy tín với tổng mức trên 3,5 tỷ đồng mỗi năm. Năm 2024, tổng vốn đạt 3.598 triệu đồng (ngân sách Trung ương 1.598 triệu đồng, vốn đối ứng của tỉnh 2.000 triệu đồng và 639 triệu đồng chuyển từ năm 2023).
Là hoạt động thường niên, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện tặng quà Tết, cấp Báo Bắc Giang và Báo Dân tộc & Phát triển cho đội ngũ người có uy tín; thăm hỏi, động viên 87 hộ gia đình và cá nhân người có uy tín khi gặp khó khăn, ốm đau hoặc có việc hiếu; tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho 83 trưởng nhóm người có uy tín. Đồng thời, đã tổ chức 3 đoàn với 235 đại biểu người có uy tín tham gia giao lưu, học tập kinh nghiệm tại các tỉnh Quảng Trị – Thừa Thiên Huế, Nghệ An – Thanh Hoá và Hà Tĩnh – Quảng Bình; tổ chức 5 hội thảo chia sẻ kinh nghiệm thực hiện chính sách, phát huy vai trò người có uy tín; 5 hội nghị cung cấp thông tin 6 tháng đầu năm; 1 hội nghị đối thoại, gặp mặt giữa Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh với người có uy tín năm 2024; và phối hợp với các huyện tổ chức 10 hội nghị tập huấn, cung cấp thông tin cho lực lượng này. Tỷ lệ giải ngân kinh phí năm 2024 đạt 96,5% kế hoạch vốn giao.
Nhìn chung, các chính sách dành cho người có uy tín đã được triển khai đầy đủ, kịp thời và đảm bảo theo quy định. Tuy nhiên, qua công tác quản lý nhà nước về công tác dân tộc cho thấy, hiện nay trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều người có uy tín có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Dù vậy, họ luôn tận tâm với cộng đồng, gương mẫu đi đầu trong việc vận động đồng bào thay đổi phong tục, tập quán sản xuất lạc hậu, mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào nông nghiệp, lâm nghiệp để nâng cao năng suất.
Theo số liệu sơ bộ, trong số 518 người chỉ có 85 người/518 người hưởng lương hưu, chiếm 16,41%, có 119/518 người hưởng trợ cấp, chiếm 22,97%, 36 người (20 thương binh, 09 bệnh binh, 02 người có công, 05 người hưởng chế độ chất độc mầu da cam) hưởng trợ cấp người có công; hưởng phụ cấp các chức danh ở thông, bản: 83 người; không có lương, trợ cấp, phụ cấp 314/518 người, chiếm 60,62% và Thẻ Bảo hiểm Y tế được cấp có 238/518 người, chiếm 45,94%, Bảo hiểm Y tế tự nguyện: 48/518 người, chiếm 9,27%; Chưa có thẻ Bảo hiểm Y tế: 232/518 người, chiếm 44,79%.
Ảnh: Ủy Ban dân tộc gặp mặt các đại biểu người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Giang
Trước những đóng góp tích cực của đội ngũ người có uy tín trên địa bàn tỉnh, qua công tác theo dõi và quản lý, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã đề xuất tỉnh, bên cạnh chính sách hỗ trợ của Trung ương, cần xem xét ban hành chế độ hỗ trợ đặc thù để người có uy tín có điều kiện tham gia các hoạt động, nắm bắt tình hình đồng bào dân tộc và vận động nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Đề xuất này đã được Phó Chủ tịch UBND tỉnh thống nhất tại Thông báo số 74/TB-UBND về buổi làm việc với Sở Dân tộc và Tôn giáo liên quan tình hình triển khai nhiệm vụ sau sáp nhập và các nhiệm vụ trọng tâm cuối năm 2025, đồng thời giao Sở nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan để báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Có thể khẳng định, đội ngũ người có uy tín trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh luôn được quan tâm, tạo điều kiện để phát huy vai trò quan trọng, làm cầu nối đưa chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc. Đồng thời, thông qua họ, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào được phản ánh kịp thời tới Đảng và Nhà nước. Hy vọng trong thời gian tới, người có uy tín sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm sâu sắc hơn nữa từ các cấp, các ngành của tỉnh./.
