Thực hiện Tiểu dự án 1 của Dự án 5, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh đã tập trung xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú; tăng cường công tác xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số, đáp ứng nhu cầu dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Trường PTDTBT xã Sơn Hải là một trong số 09 trường được đầu tư xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp từ nguồn vốn Chương trình MTQG PTKTXH vùng ĐBDTTS&MN
Trong giai đoạn 2021–2025, tỉnh đã triển khai đồng bộ Tiểu dự án 1 của Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thực hiện đầu tư xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp một số hạng mục thuộc 09 trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT), phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT), 59 phòng công vụ cho giáo viên, 140 phòng ở học sinh, 103 phòng học thông thường và bộ môn, 07 phòng quản lý học sinh; cải tạo, xây mới 02 nhà ăn, nhà bếp, 05 nhà kho chứa thực phẩm, 04 công trình vệ sinh nước sạch; 07 nhà sinh hoạt giáo dục văn hóa, 20 hạng mục phụ trợ khác như sân, vườn, đường nội bộ… Các công trình được thiết kế kiên cố, chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông và đảm bảo điều kiện ăn ở, học tập cho học sinh vùng cao, giảm dần tình trạng phòng học tạm, xuống cấp, tạo môi trường giáo dục an toàn, thân thiện.
Cùng với đó, tổ chức tập huấn nâng cao năng lực, kỹ năng dạy học hiệu quả trong kỷ nguyên số cho hơn 2.000 giáo viên, cán bộ chủ chốt, cốt cán; trên 14.000 giáo viên phổ thông, nhất là giáo viên tại các trường PTDTNT, PTDTBT. Tỷ lệ cán bộ quản lý, giáo viên đạt chuẩn trở lên đạt 97,4%, trên chuẩn hơn 31%, cao hơn so với các địa phương khác. Xây dựng cơ sở dữ liệu giáo dục dân tộc, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới chương trình giáo dục phổ thông được quan tâm, chú trọng. Đây là hướng đi quan trọng để giáo dục vùng dân tộc thiểu số bắt kịp xu thế mới.
Kết quả học tập của học sinh dân tộc thiểu số được duy trì ổn định và không ngừng nâng cao
Học sinh dân tộc thiểu số được hưởng đầy đủ chính sách: miễn, giảm học phí; hỗ trợ gạo, tiền ăn, tiền ở; học bổng; hỗ trợ chi phí học tập... Đặc biệt, tỉnh thực hiện Nghị quyết 62/2021/NQ-HĐND hỗ trợ nuôi dưỡng học sinh bán trú, nội trú với mức 20–30% lương cơ sở/học sinh/tháng. Việc quản lý cấp phát công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi cho từng em. Các mô hình giáo dục gắn với thực tiễn sản xuất – như trồng rau, chăm sóc cây ăn quả, tham quan mô hình kinh tế – được triển khai rộng, vừa rèn kỹ năng lao động, vừa nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
Lớp học xóa mù chữ được bố trí thời gian học linh hoạt nên được đông đảo bà con hưởng ứng tham gia
Công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục được triển khai đồng bộ và sâu rộng, góp phần nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các cấp, ngành phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở và đoàn thể tuyên truyền, bố trí thời gian học linh hoạt, huy động giáo viên, tình nguyện viên am hiểu địa phương vận động bà con tham gia. Nhờ đó, gần 30 lớp xóa mù chữ đã được mở, thu hút hơn 800 học viên người dân tộc thiểu số. Các lớp không chỉ dạy đọc, viết mà còn lồng ghép kiến thức sản xuất, chăm sóc sức khỏe và kỹ năng sống, bảo tồn văn hóa dân tộc…giúp học viên áp dụng hiệu quả vào đời sống, góp phần duy trì và nâng cao chuẩn phổ cập giáo dục trên địa bàn. Các giải pháp giữ vững và nâng chuẩn phổ cập giáo dục mầm non, tiểu học, THCS được duy trì. Hoạt động “dạy học tiếp tục sau khi biết chữ” và tăng cường tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số được đẩy mạnh, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.
Kết quả học tập của học sinh dân tộc thiểu số được duy trì ổn định và không ngừng nâng cao; tỷ lệ tốt nghiệp THPT hằng năm đạt, thậm chí vượt chỉ tiêu, nhiều em giành giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên vùng dân tộc được đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Các chính sách hỗ trợ như miễn, giảm học phí; cấp học bổng; trợ cấp gạo, tiền ăn, tiền ở… được triển khai đầy đủ, kịp thời, bảo đảm quyền lợi thiết thực cho học sinh dân tộc thiểu số.
Bên cạnh kết quả đạt được, tỉnh vẫn còn một số khó khăn như: địa bàn rộng, dân cư phân tán; cơ sở vật chất một số trường còn thiếu đồng bộ; nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng nhu cầu; tỷ lệ giáo viên là người dân tộc thiểu số còn thấp. Tuy vậy, với sự quan tâm chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, sự phối hợp của các sở, ngành và chính quyền địa phương, việc triển khai, thực hiện Tiểu dự án 1 – Dự án 5 đã và đang góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục, giảm khoảng cách phát triển, đáp ứng nhu cầu dạy và học của con em đồng bào dân tộc thiểu số, tạo nền tảng phát triển bền vững cho giai đoạn tiếp theo.
