Sau hơn chín tháng thực hiện Nghị quyết số 71/2024/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát huy tiếng dân tộc thiểu số giai đoạn 2024–2030 trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, đã ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý.
Đến nay, tỉnh đã xây dựng và phê duyệt 7 bộ tài liệu truyền dạy cho các tiếng Nùng, Tày, Hoa, Sán Dìu, Dao, Cao Lan và Sán Chí, in hơn 4.000 cuốn tài liệu phát hành tới các cơ sở. Cùng với đó, 276 người truyền dạy được công nhận, trong đó có 179 giáo viên và 97 người trực tiếp giảng dạy trong cộng đồng. Tất cả đã được tập huấn về nội dung tài liệu, kỹ năng sư phạm và chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 71. Từ nguồn nhân lực này, các địa phương đã mở 11 lớp học tiếng dân tộc thiểu số, thu hút hơn 400 học viên. Đây là nền tảng vững chắc để khôi phục các ngôn ngữ đang mai một, củng cố bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc thiểu số.
Mở lớp học tiếng dân tộc thiểu số tại các địa phương là nền tảng vững chắc để khôi phục các ngôn ngữ đang mai một
Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, việc sáp nhập tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh thành tỉnh Bắc Ninh mới cùng với việc áp dụng mô hình chính quyền hai cấp (tỉnh - xã) đã có sự ảnh hưởng đến việc tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết số 71.
Thay đổi về tên gọi, địa danh và đơn vị hành chính
Chủ thể ban hành Nghị quyết là Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Giang nay không còn tồn tại, được đổi thành Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh; không còn cấp huyện, nhiều xã đã sáp nhập hoặc đổi tên, gây khó khăn cho việc xác định phạm vi áp dụng và lập dự toán kinh phí.
Đối tượng áp dụng không còn phù hợp
Nội dung của Nghị quyết số 71/2024/NQ-HĐND phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện theo mô hình ba cấp: Cấp tỉnh - cấp huyện - cấp xã, nay rút xuống còn hai cấp, điều này đã phát sinh nhiều bất cập. Cơ quan chủ trì cấp tỉnh đã có sự thay đổi từ Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang nay là Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Bắc Ninh; cơ quan chủ trì cấp huyện là Phòng Dân tộc/Cơ quan công tác dân tộc huyện nay đã giải thể. Trách nhiệm triển khai chính sách không thể giao theo mô hình cũ dẫn đến khoảng trống thực thi hoặc phải điều chỉnh tạm thời ngoài quy định văn bản. Việc duy trì nội dung cũ gây vướng mắc trong việc ban hành Quyết định, thực hiện chi ngân sách và kiểm tra giám sát vì không xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm ở cấp cơ sở.
Nguồn kinh khó khăn trong bố trí
Tại khoản 2, điều 6, ngân sách cấp huyện hỗ trợ 02 nội dung: Hỗ trợ thù lao cho người truyền dạy tại các lớp học tiếng dân tộc thiểu số trong các trường học do cấp huyện quản lý. Hỗ trợ kinh phí cho các thôn để mua sắm bảng viết phấn tiêu chuẩn phục vụ cho việc truyền dạy tiếng dân tộc thiểu số tại cộng đồng. Do không còn cấp huyện, UBND các xã, phường mới được thành lập, việc bố trí kinh phí gặp khó khăn. Việc giao dự toán, quản lý ngân sách nhà nước hiện nay được tổ chức theo cấp tỉnh và cấp xã nên những quy định cũ nếu tiếp tục áp dụng sẽ trái với quy định, không còn phù hợp với tình hình thực tế.
Sự cần thiết phải ban hành Nghị quyết mới
Không đảm bảo tính ổn định, lâu dài nếu như chỉ sửa đổi, bổ sung Nghị quyết. Việc sửa đổi từng điều, khoản trong một văn bản đã không còn phù hợp về mặt thể thức, cơ cấu và phạm vi chỉ tạo ra những khó khăn, vướng mắc, không giải quyết triệt để các bất cập nêu trên. Vì thế việc ban hành một Nghị quyết mới có tính thống nhất, đồng bộ, đồng thời kế thừa toàn bộ nội dung cốt lõi của Nghị quyết 71/2024/NQ-HĐND sẽ góp phần ổn định chính sách dài hạn đến năm 2030. Đảm bảo sự minh bạch, rõ ràng trong phân cấp, ủy quyền và tổ chức thực hiện. Tạo thuận lợi cho công tác thanh tra, kiểm tra và đánh giá hiệu quả thực hiện. Bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho đối tượng thụ hưởng chính sách, đặc biệt là đồng bào DTTS.
Chính sách của Nghị quyết 71 vẫn giữ nguyên giá trị thực tiễn, song sau khi hợp nhất thành tỉnh Bắc Ninh, toàn bộ hệ thống hành chính, bộ máy quản lý và phạm vi áp dụng đã thay đổi. Trước thực tế đó, UBND tỉnh đã giao Sở Dân tộc và Tôn giáo xây dựng hồ sơ, dự thảo Nghị quyết mới quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát huy tiếng dân tộc thiểu số giai đoạn 2025–2030, thay thế Nghị quyết 71/2024/NQ-HĐND để phù hợp với bối cảnh và cơ cấu tổ chức hiện nay.
